logo
 
zoek
    print
 
NL  »  Landen  »  Overzicht Nederland
 

Overzicht Nederland


Inleiding
In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog had het muziekleven in Nederland flink geleden onder de economische depressie. Musici, die toch al weinig verdienden, kregen het zwaar te verduren. In het muziekonderwijs en de orkesten stonden de salarissen onder druk. De solisten hadden veel concurrentie van buitenlandse musici, Nederlandse componisten ontvingen vrijwel geen nieuwe opdrachten. 
 
Organisatie concertleven
In het begin van de Tweede Wereldoorlog lieten de Duitsers musici nog de vrije hand, maar de Duitse ideologie liet zich snel gelden. Begin oktober 1940 werden de eerste anti-joodse maatregelen ingevoerd. In de loop van 1941 werden musici collectief aangemeld bij de Nederlandse Kultuurkamer. Muziek werd een staatszaak, en zou dat ook na de oorlog blijven.
 
Joodsch Symfonie-Orkest
De Duitse bezetter liet in 1941 alle joodse orkestmusici ontslaan. Zonder deze maatregel zou in Nederland nooit een Joodsch Symphonie-Orkest hebben bestaan. Het orkest bestond uit drieënzeventig musici en speelde acht maanden. De helft van de musici overleefde de oorlog.
 
Amusement, jazz
Overzicht amusement, jazz. 
 
Muziekroof
De nazi's hadden een bijzondere interesse in muziek uit voormalig joods bezit. Een speciale commandogroep, de Sonderstab Musik, nam in West-Europa grote hoeveelheden muziekinstrumenten, bladmuziek, grammofoonplaten en ander muziekmateriaal in beslag. Zo ook in Nederland. Praktisch niets daarvan is na de oorlog teruggevonden.
 
Zo zong de NSB
Tijdens de Tweede Wereldoorlog klonken overal in bezet Europa Duitse marsliederen door de straten. Ook de Nederlandse NSB (Nationaal-Socialistische Beweging) liet zich muzikaal niet onbetuigd. De NSB ontwikkelde een eigen repertoire van strijdliederen om de massa voor zich te winnen.
 
Na de bevrijding
Nauw verbonden met de muziekgeschiedenis van de Tweede Wereldoorlog is de periode na de bevrijding. Vrijwel direct na de bevrijding begonnen de zuiveringen in het muziekleven. Het gedrag en de houding van musici werd nauwkeurig onder de loep genomen. Een aantal nieuwe regelingen, door de overheid in de oorlog ingevoerd, konden niet meer worden teruggedraaid. Hoe verderfelijk de nazi-ideologie waaruit ze waren voortgekomen ook werd ervaren.