logo
 
zoek
    print
 
NL  »  Musici/artiesten
 

Musici/artiesten

Selectie van opvallende musici en artiesten. Opvallend door hun muziek, persoonlijkheid, houding of levensloop.


Hendrik Andriessen
Hendrik Andriessen (1892-1981), onkreukbare standvastigheid
Componist en organist Hendrik Andriessen was een gelovig en rechtvaardig mens. Al in de jaren dertig stond hij openlijk achter zijn eigen humane waarden en sprak hij zijn afkeer uit over het opkomend fascisme. Zelfs in de oorlog liet hij zich niet verleiden door de bezetter en bleef hij een standvastig en onkreukbaar musicus. Aan de vrijheid van zijn artistiek geweten viel niet te tornen.
 
Henk Badings
Henk Badings (1907-1987), prachtige muziek van een omstreden persoon
Henk Badings was een intelligente en productieve componist, die een indrukwekkend oeuvre van ruim zeshonderd werken heeft nagelaten. De meeste hiervan kregen wereldwijd waardering. In Nederland kleeft aan de naam van Badings nog altijd zijn omstreden oorlogsverleden. 
 
Rudolf Escher
Rudolf Escher (1912-1980), zorgvuldig formulerend ethicus en estheticus
Als jonge, constructieve componist had Rudolf Escher het moeilijk om te leven in een tijd van chaos, vernietiging en onzekerheden. Als ethicus pur sang was hij altijd op zoek naar de juiste kern achter de grote waarheden van het leven. Zijn composities uit de bezettingstijd zijn directe reflecties van zijn intellectuele geest, met daarin het constante besef in een destructieve tijd te leven. Zijn werken waren een daad van verzet tegen het oorlogsgeweld. 
 
Marius Flothuis
Marius Flothuis (1914-2001), erudiet en sociaal-politiek bewogen mens
Componist en musicoloog Marius Flothuis ontwikkelde al jong een sterk sociaal-politiek engagement, wat een beslissende invloed had op de keuzes in zijn leven. Hij was nooit een meeloper, ook tijdens de oorlog waren zijn principes onwankelbaar. Bij Flothuis was muzikaliteit bijna vanzelfsprekend gekoppeld aan een grote mate van eruditie. Hij hield als componist van de klassieke vorm en schuwde het experiment. Het intellect was heersend in alles wat hij in zijn muzikale loopbaan heeft ondernomen. 
 
Jan van Gilse
Jan van Gilse (1881-1944), strijdvaardig en initiatiefrijk idealist
Jan van Gilse was als componist een gedreven vakman. Altijd streefde hij vanuit idealistische motieven naar het beste en hoogst haalbare in de muziek. Als dirigent en organisator zette hij zich strijdvaardig in voor de belangen van de Nederlandse muziek. De Duitse bezetters zouden een man als Van Gilse heel goed hebben kunnen gebruiken, ware het niet dat hij fel anti-fascistisch was.
 
Johnny & Jones (1916-1945, 1918-1945), zorgeloze liedjes in Kamp Westerbork
Johnny & Jones, de two kids and a guitar (Johnny 'Max' Salomon Meyer Kannewasser, 1916, en Jones 'Nol' Arnold Siméon van Wesel, 1918) waren de idolen van de late jaren dertig. Ze maakten voor de oorlog furore met vrolijke op de Amerikaanse jazz gebaseerde liedjes. Ook in het kampcafé van Westerbork speelden ze vrijwel dagelijks opgewekte muziek, tekenend voor hun vertrouwen in de toekomst. Dat vertrouwen bleek een illusie.
 
Jan Koetsier
Jan Koetsier (1911-2006), nuchter musicus met onderhuidse aandacht voor politiek engagement
Dirigent en componist Jan Koetsier was tijdens de Eerste Wereldoorlog, de daaropvolgende Weimar Republiek (1918-1933) en de eerste acht jaren van het Dritte Reich vooral een muzikaal getalenteerde, nuchtere Hollandse jongen in Berlijn. Veel tijd en aandacht voor het ontwikkelen van een serieus politiek engagement had hij niet. Dat kwam pas tijdens de Tweede Wereldoorlog, wat is terug te zien in de teksten van zijn vocale werken en in zijn muzikale thema’s. Koetsier werkte echter zonder veel kritiek op de Duitse bezetter door.
 
Bertus van Lier (1906-1972), doelgerichte gedrevenheid in dienst van principes
Componist Bertus van Lier was een veelzijdig en intellectueel mens met een nooit aflatende gedrevenheid. Vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog hield hij sterk vast aan zijn principiële houding tegenover de bezetter. Tijdens en na de oorlog gold dat ook zijn van collaboratie verdachte collega-musici. In zijn composities uit de oorlog verklankte Van Lier zijn innerlijke verzet tegen de vrijheidsberoving, vooral in zijn vocale werken. 
 
Willem Mengelberg
Willem Mengelberg (1871-1951), de vrije val van een gevierd musicus
Willem Mengelberg was in de eerste helft van de twintigste eeuw een van de beroemdste dirigenten wereldwijd. Van jongs af aan had hij een nauwe relatie met Duitsland. Zijn ouders waren Duitsers, die zich in 1869 in Nederland hadden gevestigd. Ook kreeg hij zijn muzikale opleiding deels in Duitsland (Keulen). Vóór de Eerste Wereldoorlog trad hij, naast zijn werk bij het Concertgebouworkest, jarenlang in Frankfurt op. 
 
Julio Perrenal (pseud. Pierre Lauffer sr., Jules de Palm, René de Rooy), liefde voor het Papiamento
In de oorlogsjaren zongen op Curaçao drie musici in de eigen taal, het Papiamento. Hun ideaal was de liefde en waardering van de bevolking voor de eigen taal op te wekken. Mede door het veranderde klimaat tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurde dit ook, Papiamento werd populair onder brede lagen van de bevolking. 
 
The Ramblers onder leiding van Theo Uden Masman (1926-1965), orkest in oorlogstijd
Bij het eerste optreden na de bevrijding vlogen de rotte tomaten de leden van het beroemde dansorkest de Ramblers om de oren. Bezoekers van de voorstellingen kregen pamfletten in de hand gedrukt, ondertekend door ‘Oud Illegalen’, waarin werd opgeroepen tot een boycot van ‘deze Frontzorghelden’.
 
Annie de Reuver (1917), amusement in bezettingstijd
Bij de Rotterdamse Annie stroomde als kind al muziek door de aderen. Ze zong altijd. In de jaren dertig zong ze bij The Ramblers onder leiding van Theo Uden Masman, het begin van haar glansrijke carrière. In de oorlogsjaren zong ze door, behoefte als er was aan amusement. Vaak met spottende Nederlandse teksten, zonder dat de Duitsers het doorhadden. 
 
Jacques van Tol (1897-1967), omstreden liedjesschrijver en cabaratier
Eind 1954 brak een kleine rel uit in de radiowereld over het ‘Van Tol-spook’. De AVRO werd ervan beschuldigd een contract te hebben gesloten met de omstreden tekstschrijver Jacques van Tol. Deze voormalige NSB’er zou liedjes bijdragen voor 33 Bonte Dinsdagavondtreinen, het populaire radioprogramma van de AVRO. Ook de VARA had gebruik gemaakt van de diensten van Van Tol, zo werd beweerd, zij het onbewust: Van Tol bediende zich graag van pseudoniemen.