Papiamento is een mengtaal die wordt gesproken op de Antilliaanse, ‘benedenwindse’ eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao. De taal ontwikkelde zich vanaf de achttiende eeuw en is sinds de negentiende eeuw de voertaal voor het grootste deel van de bevolking. Papiamento is ontstaan uit het Portugees, Ladino (een door de Sefardische joden gesproken vorm van Spaans), Engels, Nederlands en een aantal Afrikaanse talen. Het is een taal voor dagelijks gebruik en wordt dan ook als ‘straattaal’ gezien. Er wordt niet in Papiamento gepubliceerd. Liedjes in Papiamento hebben altijd een dubbele bodem.
Door het groeiende zelfbewustzijn op de eilanden tijdens de Tweede Wereldoorlog veranderde de status van het Papiamento. Hieraan droegen ook Julio Perrenal en de Antilliaanse radio-omroep bij, toen deze begon met uitzendingen in het Papiamento. Het belang van de omroep nam enorm toe omdat de Hilversumse zenders wegvielen tijdens de oorlogsjaren. Ook de invoering van het algemeen kiesrecht in 1948 heeft waarschijnlijk een rol gespeeld bij de emancipatie van het Papiamento, politici werden hierdoor gedwongen de kiezers in hun eigen taal toe te spreken. Sinds 2007 is het Papiamento officieel erkend.
Tekst: Tim de Wolf