logo
 
zoek
    print
 
 
NL  »  Toelichtingen  »  Ave Maria door Louise de Montel, de 'Nachtegaal van Vught'
 

Ave Maria door Louise de Montel, de 'Nachtegaal van Vught'

Mensen die in Kamp Vught gevangen zaten kunnen zich vrijwel alle haarscherp zangeres Louise de Montel herinneren, die ook in het kamp vastzat. Vooral haar uitvoering van het Ave Maria maakte diepe indruk.


Ave Maria, gezongen door Louise de Montel met het nonnenkoor; Tonysound, TD4468 (ongedateerd)





“Na het avondappèl speelt Everard [van Royen, fluitist] de Aubade [de fluitsonate die Marius Flothuis voor Van Royen in het kamp componeerde] opnieuw, ditmaal staande achter het hek van het mannenkamp. In de hoek die slechts een tiental meters van het hek van het vrouwenkamp verwijderd is. Ademloos staan de vrouwen te luisteren, dicht bij elkaar, met Guusje, Everards vrouw, in hun midden. Na de laatste fluittonen is het stil, heel erg stil. Dan klinkt vanuit het vrouwenkamp het Ave Maria, gezongen door de heldere meisjesstem van Louise de Montel, de Nachtegaal van Vught. Het is één van die momenten waarop wij, gevangenen van kamp Vught, de werkelijkheid vergeten. Een moment van intens beleven, van hoop en vertrouwen.”
Tineke Wibaut-Guilonard, In gevangenschap getekend, Stichting Vriendenkring Nationaal Monument Kamp Vught, 1995

"Een sombere winterdag in 1943 op het appèlveld van het concentratiekamp Vught. Een harde koude noordwesterwind waait het zand hoog op. Ruim tienduizend mannen staan te huiveren. In rechte blokken verdeeld. Enkele gesnauwde bevelen. Naamlozen, genummerden, eenzamen. Ieder staat er met zijn eigen gedachten, zijn eigen verlangens, zijn eigen haat en zijn eigen hoop. Hoog in de lucht krassen wat kraaien, de enige vogels die te bekennen zijn.
In die grauwe stilte klinkt opeens een stem, een hoge zuivere meisjestem, een stem uit het vrouwenlager. Louise de Montel zingt Ave Maria. Ze staat bij de draad en zingt voor ons mannen op het sombere veld. En om mij heen gebeurt het wonder, de gezichten klaren op, er komt een glimlach op die gezichten, zelfs de S.S. staat te luisteren. En we weten dat dit het schoonste is wat een zuiver meisjeshart ons te bieden heeft, een geen ons is nog langer eenzaam.
Ik begrijp nu pas hoe vol waarde de kunst is, de kunst van het pure, schone zingen, de schoonheid van de stem, de schoonheid van het lied en de eerlijkheid van het gevoel. En ik zal dat mijn leven lang niet vergeten. Nu staan die stem en het lied op een plaat en we kunnen er naar luisteren zo vaak wij willen."
Hans Tiemeijer, toelichting op de achterkant van het singelhoesje van bovengenoemde uitvoering van het Ave Maria


Mevr. Spier-Pullen, ex-gevangene Kamp Vught, zingt wat Louise de Montel in Kamp Vught zong (bron: Nationaal Monument Kamp Vught, interviews in het kader van het programma Erfgoed van de Oorlog van het ministerie van VWS; met dank aan Joost Seelen)