Handgeschreven oorlogsdagboek van musicus en journalist Paul Sanders, 8 juli 1942 - 21 mei 1944 (bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, IISG). "De Kracht der muziek, is zij gelegen in de inkeer die zij teweegbrengt, de verzoening met 't leven, de vertedering? Zij heeft het vermogen menschen, die elkaar niet kennen, die misschien vijandig tegenover elkaar staan, te binden, op te nemen in één gemeenschap van gelijkgezindten. Maar terwijl ik dit schrijf hoor ik Duitse soldaten voorbijmarcheren, zij zingen hun vermechaniseerde nazi-liederen, waarin elke spontaniteit, elk gevoel van bevrijding - dat toch inherent is aan het zingen - elk humaan gevoel vreemd is. [...] Het is een uiting op bevel, wrang, bitter, geforceerd. Het zoekt geen klankbodem in verwante zielen. het gaat niet van hart tot hart. [...] Ook hier weer: edel materiaal ontaard in een negatieve aanwending." (23 augustus 1942)

"Je weet, dat ik behalve de paar manuscript partituren die ik de safe van de Tw. bank had gestopt, alles kwijt ben: huis, bibliotheek, muziek, hond."

"Zoals ik al vreesde, is je voorstel eerst met de drie door jou genoemde collega's te spreken, niet in goede aarde gevallen. Men is 't er over eens, dat het in dit geval niet alleen om muzikaal gezag gaat, maar ook om 't morele."

eindigend met: "tot ziens, binnenkort in vrijheid, van ..."

"Proficitat! Met fabelachtige vreugde vieren wij hier de vrijheid!"

"Voor het eerst is het urgent ten spoedigste eenige maatregelen te nemen om het Concertgebouw-orkest, vóór de definitieve zuivering heeft plaatsgevonden, voorloopig voor openbaar optreden in den overgangstyd geschikt te maken. Op grond van bijgevoegd rapport meenen ondergeteekenden dat hiertoe de voorloopige ontheffing uit hun functies moet plaatsvinden van: [uitgebreider omschreven] Rudolf Mengelberg, onderdirecteur Cornelsi, dirigenten Willem Mengelberg, Eduard van Beinum en Jan Koetsier, wien allen tot nader order de toegang tot het Concertgebouw ontzegd dient te worden."

Met uitgebreide toelichting en feitenmateriaal, omdat door gebrek aan informatie niet tot schorsing kon worden overgegaan, van Piet Heuwekemeijer en secretaris Mesman.